Kullanıcı girişi

Uygurların Tarihi


Ortaçağ´da Orta Asya´da ileri bir uygarlık kuran Uygurlar, önceleri Kuzey Moğolistan´da yaşıyorlardı. Hun İmparatorluğu´nun yıkılmasından sonra Göktürklerin buyruğu altına girdiler. Sonra onlara karşı ayaklanarak bağımsız bir devlet kurdular (740). Diğer Türk boylarım da buyrukları altına alarak güçlendiler. Yüz yıl kadar Moğolistan´a egemen olan Uygurlar, Çinlilerle de ilişki kurdular.

IX. yüzyılın ortalarında Kırgızlarla Tibetlilerin saldırısına uğrayarak yıkılan Uygur Devleti ortadan kalkınca Uygurlar batıya göçtüler (840) ve dağınık küçük devletler kurdular. Sonunda bütün Uygurlar Cengiz Han zamanında Moğol egemenliğine bağlandılar. Böylece son Uygur Devleti de XIII. yy.ın başında ortadan kalktı (1212).

O zamandan beri bir daha bağımsız olamayan Uygurlar, bugün Çin´in kuzeybatısında Sinkiang eyaletinde Çin egemenliği altında yaşamaktadır.

Uygur Uygarlığı

Uygurlar sanat, yapı ve yönetim işlerinde ileriydiler. Bu alanlarda öteki Türk boylarına öncü olmuşlardı. Doğu Türkistan´da yapılan kazılarda bulunan eserler, Uygur sanat ve edebiyatının yüksek bir düzeye ulaştığını gösteren tanıtlardır. Uygurlar 14 harfli bir alfabe kullanırlardı. Bugünkü Moğol ve Mançu alfabeleri Uygur alfabesinden alınmadır. Gene bu kazılarda bulunan tahta harfler Uygurların VIII. yüzyılda kitap bastıklarını göstermektedir.

Uygurlar Buda dinine bağlıydılar. Mani dininden olanları da vardı. Uygurca yazıların çoğu bu dinlerle ilgilidir. Ama Müslümanlık Uygurlar arasında yayıldıktan sonra içlerinde bu dine bağlı bilim adamları da yetişti. Uygur fikir adamları Arapça ve Hintçe´den çeviriler yaptılar. Uygurlardan kalan en önemli eser Yusuf Has Hacip´in Kutadgu Bilig´idir.

Kutadgu Bilig (Mutlu Olma Bilgisi)

Yusuf Has Hacip tarafından Uygurca yazılmış ilk Türk mesnevisidir (1069) Batı Uygurlarının (Karahanlılar) hakanı Ebu Ali Hasan´a sunulan eser, sembolik dört kişi üzerine düzenlenmiştir: 1. hakan Küntoğdı (doğru yasa); 2. vezir Aytoldı (mutluluk); 3. vezir Aytoldfnın oğlu ögdülmüş (akıl); 4. Zahit Odgurmuş (yaşamın sonu).

Bunlar arasındaki konuşmalarla toplumu meydana getiren bireylerin ödev ve sorumlulukları ve çağın yaşam felsefesi dile getirilmiştir. Kutadgu Bilig´in Uygurca ve Arapça yazmaları bulundu. XIII. yüzyılda kopya edilmiş olan Arapça Fergana yazması en güvenilir olanıdır.


Yorumlar

Replied

yanlis

bence yazdiklarinizda hata vardir.uygur olarak kendi tarihimi kisaca yazmaya izin vermenizi dilerim:uygurlar hicbir zaman mogolistandan tasindiktan sonra bagimsiz bir sekilde yasamamistir.ilk olarak dogu turkistanin kuzeyinde kocu uygur hanligi,guneyde karahanli impiratorlugu uygurlar tarafindan kurulmustur.bu donemde kasgarli mahmud,yusuphas hajip da bir cok katki yapmis ve turkleri dunyaya tanitmistir.sonra cingizhan'in saldirisindan sonra uygur bolgesine cingizhanin cocugu cagatay yonetmistir.ama cagatay bir kac yuz bin mogollarla birlikte musulman olmustur.daha sonradaki mogollarsa uygurlara asimile olmus ve uygurlar bu zemini yonetmistir.1500li yillarda ise se'idiye hanligi kurulmustur,sanat,egitim de bu donemde cok gelismis bir duruma gelmistir.cin empiratorlugu 1759 sene uygur bolgesine gelmistir ve bu donemlerde bir kac defa devrim olmus hem uygurlar kisa surecli hanlik kurmustur.mesala:rasidiye hanligi,yakupbeg hanligi.bunlarin hepsi hic bir bagimliligi olmayan ozgur hanliktir.ayrica yakupbeg osmanli impiratorluguyla iliski kurmus ve bir cok silah yardim almistir.cin empiratorlugu yikildiktan sonra 1933 ve 1944 lerde iki defa dogu turkistan cumhuriyeti kurulmustur,biri kasgarda ve digeri gulcada kurulmustur.1949dan simdiye kadar cin halk cumhuriyetine bagimli olarak yasamaktayiz.iste bu uygurlarin batiya tasindiktan sonraki tarihidir.

Replied

çok tekekkür ederim ödevime

çok tekekkür ederim ödevime çok yardımcı oldu başka sitelerdde bu kadar güzel bilgiler bnce yok

Replied

Anadolu'da Timur oğlu soy

Anadolu'da Timur oğlu soy adına ait belli oranda sülaleler var.Yaptığım araştırmalarda oğuz boyları içinde bunlara pek raslanmıyor. Ailemiz Fatih veya Yavuz dönemi Gümüşhane-Torul bölgesinden Trabzon'a gelip yerleşmiş.Bu bölgede o tarihlerde ilhanlılar,eretnalılar, ve akkoyunluların egemenliği görülüyor.Timur oğlu adını araştırdığımda da hep Timurlular karşıma çıkıyor.Kökümüz acaba bu hanedanın soyuna mı dayanıyor.Bilgilendirirseniz memnun olurum.

Replied

tşk

tşk ödevimde gerçekten çok yardımcı oldu sağ olun herhalde bütün ödevlerimi bu siteden yapıcağım :D

Yeni yorum gönder

Bu alanın içeriği gizlenecek, genel görünümde yer almayacaktır.
  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • İzin verilen HTML etiketleri: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <img> <b> <center>
  • Satır ve paragraflar otomatik olarak bölünürler.

Biçimlendirme seçenekleri hakkında daha fazla bilgi

CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.